امثال و حکم در زبان تالشی (بخش اول)

دهستان میناباد : امثال و حکم ، قسمت عمده ای از فرهنگ مردم است که مفاهیم عمیق فلسفی و خصوصیات روح انسانی را از زمانی که بشر به صورت کوچ نشینی زندگی می کرده در غایت سادگی و صراحت آشکار می سازد و از آن جایی که تعریف علم، اطلاع از تجربه گذشتگان می باشد، می توان گفت که وسعت اطلاعاتی را که مطالعه مردم از اندیشه و آرزو ، رفتار و کردار، افق دید و داوری ، طرز معیشت ، آداب و رسوم و احتمالاً از زندگی مادی و معنوی مردم نشان می دهد، در هیچ کتاب تاریخ نمی توان یافت، به طوری که هر یک از آن ها به تنهایی می تواند عنوان کتاب و یا نمایشنامه و یا قصیده ای قرار بگیرد. در زیر به نمونه هایی از امثال و حکم رایج بین مردم این منطقه در سه بخش جداگانه اشاره خواهد شد.

* آز کی بِزَه چورنیم، چه ایله بِز ، چه صاگِله بِز :

      من که بز چران یا چوپان هستم ، چه یک بز چه صد بز.

     اغلب وقتی به کار می رود که نفی کمیت یک کار مورد نظر باشد.

* آز وُنَم نیَه ، تِووُنَش بِدوش :

    من می گویم نر است، تو میگویی بدوش.

    زمانی به کار می رود که انجام کار غیر ممکنی را از کسی بخواهند.

* آسبِه ، آسبِه تینو اُباستوش، هام رانگ نبو ، هامخو بَبین:

    اسب را پیش اسب ببندی  همرنگ نشود ، همخو می شود.

    در مورد تأثیر کمال و نقصان همنشینی به کار می رود.

* آقا بَه نوکَه ، نوکَه بَه چوکَه :

    آقا کار را به نوکر واگذار کرد و نوکر هم به چاکر حواله کرد.

     از روی کنایه در باره کسی به کار می رود که کار مربوط به خود را به افراد کوچکتر از خود واگذار می کند.

* آنگِشتَه بِژنوش ، لَکَه پِبَگات :

    انگشت بزنی ، لک بر می دارد.

    در وصف سپیدی زن ها به کار می رود.

* اُسِنه بَه، بَه چوئه بَه کوش ایبَگنِه:

  کار در آهنی هم به در چوبی می افتد.

    در مورد احتیاج پیدا کردن انسان ها به همدیگر ، چه فقیر چه غنی به کار می رود.

* اِشتان دیمِم ، سِپَه دیم کا :

     روی خود را مثل روی سگ کردم.

     از روی ناچاری و پر رویی ، جان سختی سگ را عاریت گرفتم .

* اِشتِه رویه ، مَگه بَچَه رویه آنگِل :

     مگر روده تو به روده‌ او گره خورده است.

 زمانی به کار می رود که یک نفر به دیگری حسادت ورزد.

* ایلَه اُودَمه:

    آدم بی مثل و مانندی است.

برداشت از کتاب تالش نشینان بخش عنبران/ دانشمند جهانگیری میناآباد

مطالب مرتبط

*

*

Top