بهار نو مبارک ، نوروز در فرهنگ تالش

بهار نو مبارک | دهستان میناباد

آب بند شغال دره روستای میناباد در بهار

بهار نو را به همه ی عزیزان تبریک می گوییم ، سالی موفقیت آمیز تر برایتان آرزومندیم

اولین جشن بعد از چهارشنبه سوری، مراسم نوروز است. گرچه چهره نوروز همانند مناطق دیگر ایران است اما ازابعادی دارای تفاوتهایی است. برفرض دراستان زنجان سفره‌ای برای نوروز پهن نمی‌شود. مگر در ابتدای سال. اما در تالش حتی تا هفت روز سفره برچیده نمی‌شود ،ولی در کل شور و نشاط عید بزرگ ایرانیان شبیه هم است.

 آخرین ماه سال در تالش ماه نوروز navruza ma نامیده می‌شود. با آغاز ماه نوروز همزمان با دیگرگونی و جنبشی که در طبیعت ظاهر می‌گردد، مردم دیار مزبور نیز تکاپو و جنبش تازه‌ای را سرمی‌گیرند. خانه‌ تکانی‌ها آغاز می‌شود، اسباب و وسایل بیرونی خانه را بارنگ،‌آهک یا گل سفید رنگ و رویی تازه می‌دهند، به وضع ظاهر خانه و محوطه نظم و آرایش دیگری می‌دهند. نوکردن و یا پیرایش لباسها از سر گرفته می‌شود، برای سبزه هفت سین گندم، جو و عدس خیس می‌کنند. شور نشاط خاصی تمام فضای خانواده را در بر می‌گیرد.

از بامداد روز عید سفره پذیرایی از دید و بازدیدکنندگان در هر خانه‌ای گسترده است و در آن جلوه‌های محلی، میوه،آجیل، غلات و حبوبات برشته و … چیده شده و در میان سفره سینی محتوی هفت سین، همراه با آینه و قیچی و قرآن نیز به چشم می خورد.

 در اینچنین موقعیتی چند خانواده دور هم جمع می‌شوند و برای عیادت از بیماران و دیدار از خانواده‌های مصیبت دیده راهی منزلشان می‌شوند و با آنها احساس همدردی می‌نمایند.

نوروزنامه

نوروزنامه مرکب از دو کلمه نوروز و نامه است و نوشته‌ای است که دراستقبال نوروز خوانده می‌شود وبه آن رسم نوروزنامه خوانی navruz numaxuni می‌گویند.

 به قول عبدلی: «نوروز نامه‌خوانان مبشرین شب بیدار نوروزند. آنها نوروز خوانی را از اولین شب ‎آخرین ماه آغاز و تا شب عید ادامه می‌دهند.»

نوروزنامه‌ها معمولاً اشعاری هستند که توسط دو یا چند نفر درجلوی خانه‌های تالشی خوانده می‌شود.

نوروزنامه خوانها درگذشته فراوان بوده‌اند اما چون نوروزنامه‌خوانها از نظر اجتماعی در مقام پایین تری قرار می‌گرفتند عملاً از این کار صرف نظر نموده‌اند و امروزه اکثراً بعنوان یک هنر باقی مانده است.

چون متاسفانه قبلاً به نوروزنامه‌خوان بعنوان شخصی نگاه می‌شده که به نوعی راه نامناسبی را برای کسب پول انتخاب کرده و جنبه‌های قومی و هنری آن را به باد مسخره می گرفتند. درچنین شرایطی تعداد نوروزنامه خوانها کم شده است.

نوروز نامه خوانی امری گروهی است وهر گروه از یک نفر تک خوان و یک یا دو همخوان تشکیل می‌شود. این گروه بافرا رسیدن شب کار نوروزنامه خوانی در درب منازل مردم را شروع می‌کنند و در حیاط هر منزل نوروزنامه را که عبارت از سرود و شعری زیبا در استقبال نوروز است با آوازی دل انگیز می‌خوانند.

 بعد از پایان آواز صاحب خانه مقداری انعام یا هدیه که عبارتند از پول یا برنج و شیرینی است به نوروزنامه خوانان می‌دهد و آنها در مقابل،شاخه کوچک شمشادی را که نمودی از سبزی و آئین زندگی جاوید است به صاحبخانه می‌دهند. او نیز اگر دامدار باشد آن شاخه را به میان دامهای خود می‌برد تااحشامش در سال نواز هرگونه گزندی محفوظ باشند و اگر کشاورز باشد آن شاخه را در انبار شلتوک خود می‌اندازد.

 نوروز نامه سرایان غالباً گمنام هستند وممکن است یک شعر توسط چندین نفر با چند آهنگ مختلف خوانده شود. نوروزنامه‌های خوانده‌ شده، غالباً فارسی و گاهی نیز به زبان تالشی هستند. در ذیل ابیاتی از یک نوروزنامه آورده می‌شود. که از کتاب علی عبدلی برگرفته شده است.

فصل بهار است این زمان                                            گردیده بلبل نغمه خوان

ایام شادی شد عیان                                               آمد بهارای دوستان

–

گلها دمیده در چمن                                              قمری نشسته با ثمن

بلبل شده فریاد زن                                                آمد بهار ای دوستان

™

گلها شکفته در چمن                                             شادی کنید اهل وطن

با لاله و با یاسمن                                        آمد بهار ای دوستان

سیزده نوروز

روز سیزدهم، روز گشت و گذار و تفریح است. طبق مشاهدات نگارنده ،مردم لباسهای تازه خود را می‌پوشند و از خانه بیرون می آیند و دسته دسته راهی میعادگاههای ویژه سیزده نوروز در هر منطقه می‌شوند. هر نقطه‌ای از تالش برای خود منطقه ویژه‌ای برای گردش نوروز دارد.

 دومنطقه بیش از همه جلب توجه می‌نماید. یکی مناطق کناره و ساحلی دریای خزر و دیگری که به تازگی رایج شده، مناطق کوهستانی تالش می‌باشد. در این میان فروشندگان نیز از فرصت استفاده می‌نمایند و برای کسب درآمد راهی مناطق مورد نظر می‌شوند.

مردم هم از فروشندگانی که بساط گسترده‌اند وسایل می خرند و دسته دسته در جاهای مناسب بر روی چمن‌ها و در کنار رودخانه‌ها می‌نشینند، صحبت می‌کنند، چای می‌نوشند، نهار می‌خورند و بدین ترتیب به اصطلاح سیزده خود را در می‌کنند وروزی را به خوشدلی سپری می‌نمایند.

رونوشت از: فرهنگ تالش “مردم شناسی و جامعه شناسی”

مطالب مرتبط

6 نظر

  1. وبسايت جامع ويلكيج ۲۸ اسفند ۱۳۹۱۲۸ اسفند ۱۳۹۱ گفته:

    با عرض سلام و وقت بخیر
    در آستانه فرا رسیدن روز ۱۳ فروردین قرار داریم این در حالی است که در تقویم رسمی کشور سیزده بدر روز طبیعت نامگذاری شده است اما امروزه بهتر است که این نام را به نام های دیگری مثل روز تخریب طبیعت و یا روز مبارزه با طبیعت و هزاران اسم دیگر بگذاریم.
    وبسایت جامع ویلکیج با مطلبی با عنوان: روز ۱۳ فروردین روز طبیعت یا روز تخریب طبیعت!؟ بروز گردید.
    از کلیه وبلاگ نویسان و فعالان فضای مجازی تقاضا داریم با درج مطالبی در خصوص لزوم حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی و با آگاهی بخشی به مخاطبان خود گامهایی در جهت حفاظت از این منابع خدادادی بردارند.
    با تشکر

  2. وبسايت جامع ويلكيج ۲۸ اسفند ۱۳۹۱۲۸ اسفند ۱۳۹۱ گفته:

    سلام و وقت بخیر
    سال نو بر شما مبارک باشد و ان شاء الله سال پربرکتی برای تمامی ملت ایران و بخصوص مردمان شهرستان نمین باشد.
    امیدواریم ما را از پیشنهادات و انتقادات سازنده خود محروم نفرمائید.
    با تشکر و سپاس وافر

  3. نمینستان ۲۸ اسفند ۱۳۹۱۲۸ اسفند ۱۳۹۱ گفته:

    هوشنگ جان این عیدرو به شما وخانواده محترمتون واهالی دوستداشتنی میناباد مخصوصا دوستان وهمسایه هام وهمکلسیای قدیمم تبریک میگم.

    • هوشنگ آهنگری ۲۸ اسفند ۱۳۹۱۲۸ اسفند ۱۳۹۱ گفته:

      ممنون نمینستان
      با تاخیر منم سال نو رو به شما تبریک میگم
      هر سال بهتر و پیروز تر از سال قبل 🙂

  4. علیرضا قبله سوها ۲۸ اسفند ۱۳۹۱۲۸ اسفند ۱۳۹۱ گفته:

    Bayram gözəllikdir . gözəlliklər sizin olsun . bayram ümüddür . ümüdləriniz gərçək olsun . novrooz bayramız mübarək .

    پیشاپیش عید نوروز و سال نو بر شما مبارک باد.

    وبسایت روستای سوها راه اندازی شد …

    http://www.suha.ir

*

*

Top